İş sağlığı ve güvenliğinin verisel rehberi.
ISO 45001, NIOSH, OSHA, HSE UK, EU-OSHA, ILO, NFPA, AACE — otoriter kaynaklara atıflı sentez yazılar, Türkiye 6331 ve yönetmelik bağlamına uyarlanmış.
Tüm yazılar
Risk Değerlendirmesi Ne Zaman Güncellenir? Yasal Süreler, Tetikleyiciler ve Takvim
Risk değerlendirmesi yalnızca takvim dolunca değil, 6 farklı olay gerçekleştiğinde de yenilenmelidir. Tehlike sınıfına göre süreleri, yasal tetikleyicileri ve pratik bir izleme takvimini netleştiriyoruz.
Ramak Kala Bildirimi: İş Kazasından Önce Yakalamanın Yolu (Önleme Kültürü + Sistem)
Ramak kala olaylar, ağır bir iş kazasından önce sistemin verdiği bedava uyarılardır. Bu yazıda yasal tanımı, kayıt yükümlülüğünü ve cezasız bir bildirim kültürünü adım adım ele alıyoruz.
Gürültü ve Titreşim Maruziyeti: Ölçüm, Eşik Değerler ve Yönetmelik (2026)
85 dB(A) üst eylem değeri, el-kol titreşiminde 5 m/s² sınırı, dozimetre ile maruziyet ölçümü ve gürültü/titreşim yönetmeliklerinin işverene yüklediği somut yükümlülükler.
ATEX ve Patlamadan Korunma: PKD, Zon Sınıflandırma ve Ekipman Uygunluğu
Patlamadan Korunma Dokümanı (PKD), Zon 0/1/2 (gaz) ve 20/21/22 (toz) sınıflandırması, ATEX 153 işyeri ve ATEX 114 ekipman direktifleri ile Ex ekipman uygunluğu.
Tozla Mücadele ve Kristal Silika: Silikozisi Önleyen Maruziyet Kontrolü
Solunabilir kristal silika (RCS) IARC Grup 1 kanserojendir; silikozis önlenebilir ama geri dönüşsüzdür. Maruziyet sınır değeri, gravimetrik ölçüm, ıslak yöntem ve sağlık gözetimi.
2026 Uzaktan İSG Eğitimi: Yönetmelik Güncellemeleri, Kirkpatrick 4 Seviye ve Sertifika Geçerliliği
ÇSGB 2026 İSG eğitim yönetmeliği güncelleme tartışmaları, AB OSH Strategic Framework 2021-2027, EU-OSHA dijital eğitim rehberi, Bloom taksonomisi + Kirkpatrick 4 seviye e-learning etkinlik ölçümü çerçevesinde uzaktan İSG eğitiminin yasal sınırları, format kombinasyonu (senkron + asenkron), sertifika geçerlilik süresi ve denetim/belge saklama yükümlülükleri.
İSG Cezaları 2026: 1.140.000 TL'ye Çıkabilen 6331 Madde 26 İdari Para Cezaları
6331 sayılı İSG Kanunu kapsamında 2026 idari para cezaları: ISG-KATİP geç bildirim 3.300-6.700 TL, risk değerlendirme yapılmaması 5.700 TL/işçi (aylık tekrarlı — 200 çalışanda 1.140.000 TL), eğitim 1.140 TL, KKD 2.290 TL. Çok tehlikeli sınıfta tüm cezalar 2 katı. ÇSGB + Resmi Gazete güncel rakamlar.
Yapay Zekâ Destekli İş Kazası Önleme: Computer Vision KKD Tespiti ve Near-Miss Analizi (2026)
Bilgisayarlı görü tabanlı KKD tespiti, ramak kala olay (near-miss) analizi, prediktif kaza modelleri 2025-2026 İSG'de hızla yaygınlaşıyor. NIOSH Smart PPE rehberi, OSHA Predictive Safety raporu, EU-OSHA 'Foresight on new and emerging OSH risks 2025' ışığında model bias, sahte pozitif/negatif, AB AI Act yüksek riskli sınıflandırma ve KVKK kamera kayıt sınırları.
Psikososyal Risk 2026: WHO Burnout, ISO 45003 ve Türkiye Uygulama Rehberi
WHO ICD-11 mesleki tükenmişliği resmi tanı kategorisi kabul etti, ILO C190 şiddet ve tacizi uluslararası standarda bağladı, EU-OSHA 2025-2026 Psychosocial Risks Campaign Avrupa genelinde yürürlükte. ISO 45003:2021 işyerinde psikolojik sağlığı ISO 45001 ile entegre yönetim sistemine bağlar. 6331 sayılı Kanun ve ÇSGB 2025 rehberi ışığında Türkiye'de mobbing, iş yoğunluğu ve psikososyal risk değerlendirme.
2026 Yaz Sıcaklık Stresi: NIOSH WBGT Eşik Değerleri ve Şantiyede İSG Protokolü
Türkiye 2025-2026 yaz sezonu rekor sıcaklıklara hazırlanıyor. NIOSH Wet Bulb Globe Temperature (WBGT) eşik değerleri, ISO 7243:2017 ve ISO 7933 thermal stress standartları, 6331 sayılı Kanun Madde 4 işveren yükümlülüğü çerçevesinde şantiye, tarım ve döküm tesislerinde sıcak çarpması protokolü, su tüketimi, mola ve gölgelik planı.
Mobil Saha Denetim Checklist Dijital Değilse: Veri Kaybı ve İSG Denetimde Kanıt Yokluğu
İSG uzmanı + işveren vekili + İSG kurulu üyesi günlük/haftalık saha denetimleri yapar; çoğu kâğıt-form ile. Sonuç: %30+ form kaybolur, fotoğraf indirilemez, takibi atlanır. Dijital mobil saha checklist sisteminin İSG müfettişi denetiminde, ISO 45001 audit'inde ve iş kazası soruşturmasında somut farkı.
AB AI Act 2026: İşyerinde Duygu Tanıma Yasağı ve İSG'de Yapay Zekâ Sınırları
AB Yapay Zekâ Tüzüğü Article 5(1)(f) işyerinde duygu tanıma sistemlerini Şubat 2025'ten itibaren yasakladı. NIOSH 2024 Workplace AI raporu, ILO 2025 AI at Work kılavuzu ve KVKK biyometrik veri rehberi ışığında Türkiye İSG bağlamında yapay zekâ kullanımının yasal sınırları.
Acil Durum Tatbikatı Dijital Takibi Yoksa: Müfettiş Tutanağı ve İdari Para Cezası Matematiği
Acil durum tatbikatı yıllık yasal zorunluluk; ancak çoğu işyeri kâğıt katılım listesi ile yetinir. Müfettiş 'tatbikat senaryosu, katılım, gözlem, düzeltici aksiyon' kanıt isterse kâğıt yetersiz. Dijital takip olmadığında 2026 idari para cezalarının matematiksel etkisi.
Gıda Tesisi Amonyak (NH3) Soğutma Sistemi Kaçağı: Acil Müdahale Vaka Analizi
Endüstriyel amonyak soğutma sistemleri (R-717) düşük maliyet ve yüksek verim nedeniyle gıda sektöründe yaygın; ama 25 ppm üzeri maruziyet ölümcül risk. Generic vaka: 8.000 m² et işleme tesisinde vana sızıntısı, PSM çerçevesinde acil müdahale, IIAR + ANSI/IIAR 2 + Türkiye Soğutma Yönetmeliği uyum analizi.
OSHA 1910.147 LOTO + Türkiye Karşılığı: Enerji İzolasyon Yönetimi 2026
Lockout-Tagout (LOTO) prosedürü; bakım sırasında beklenmedik enerji boşalmasını önler. OSHA 1910.147'nin Türkiye 'İş Ekipmanları Yönetmeliği' karşılığı, prosedür şablonu, eğitim eşiği ve İSG-KATİP'te belgelenme yöntemini açıklıyoruz.
TRIR, LTIFR, DART: 3 İSG KPI Hesaplama Formülü ve Sektörel Eşik Değerler
İSG performans ölçümünde uluslararası kabul gören 3 KPI: TRIR (Total Recordable Incident Rate), LTIFR (Lost Time Injury Frequency Rate), DART (Days Away/Restricted/Transferred). Formüller, OSHA + BLS sektörel eşik değerleri ve raporlama frekansı.
Kapalı Alanda Çalışma (Confined Space): Gaz Ölçüm, İzin Sistemi ve Kurtarma Planı
Tank, silo, depo, rögar, kazan gibi kapalı alanlarda çalışma; oksijen yetersizliği, toksik gaz, patlayıcı atmosfer riski taşır. OSHA 1910.146 + Türkiye yönetmeliği çerçevesinde 4 gaz ölçüm, çalışma izni, gözcü ve kurtarma planı zorunlulukları.
Tekstil Boyahanesinde Kimyasal Maruziyet: Vaka Analizi ve REACH-CLP Uyum
Bursa'da bir tekstil boyahanesinde 7 çalışan kimyasal buhar maruziyetine maruz kaldı. Vaka analizi: SDS eksikliği, havalandırma yetersizliği, KKD seçimi hatası. REACH 1907/2006 + CLP 1272/2008 ve Türkiye Kimyasal Yönetmeliği uyum yol haritası.
HAZOP vs LOPA vs Bowtie: 3 Proses Güvenliği Analiz Yöntemi Karşılaştırması
Petrokimya, kimyasal proses ve enerji tesislerinde proses güvenliği için üç temel analiz: HAZOP (Hazard and Operability Study), LOPA (Layer of Protection Analysis) ve Bowtie. Hangi yöntem ne zaman, IEC 61511 + CCPS uyum çerçevesi.
İnşaat Şantiyesinde Yüksekten Düşme Önleyici Sistem (FPS): Saha Entegrasyon Vakası
Yüksekten düşme inşaat ölümlü kazalarında ilk sırada (SGK 2024: %38). Generic vaka: 14 katlı yapı kaba inşaat aşamasında düşme önleyici sistem (FPS) entegrasyonu, EN 363 + OSHA 1926 Subpart M çerçevesinde kapsamlı saha kurulumu, anchor noktaları, kişisel ve kolektif önlemler.
Kahramanmaraş Depremi 3. Yıl 2026: Yapı Yıkım ve Yeniden İnşa İSG Risk Haritası
6 Şubat 2023 depremi üzerinden 3 yıl geçti. Yıkım sahalarında asbest, silika, düşme; yeni yapımda hızlı tempo + yorgunluk + çevresel risk. Saha verisinden çıkan öğretiler.
SGK 2025 İş Kazası İstatistikleri: 558.000 Kaza, 1.640 Ölüm — Sektörel Tam Tablo (2026 Güncel)
SGK 2025 İş Kazaları Yıllığı 2026'da yayınlandı: 558.000+ kaza, 1.640 ölüm, sektörel ölümlü kaza oranı (madencilik 21.4, inşaat 8.7), AB Eurostat karşılaştırma — Türkiye AB ortalamasının 2 katı.
Cobot ve İSG: ISO 10218-1:2025 Endüstriyel Robot Güvenlik Standartı 2026 Uyumu
Yeni ISO 10218-1:2025 endüstriyel robot güvenlik standardı 2026'da yürürlüğe girdi. Cobot (işbirlikçi robot) kullanan üretim hatlarında risk değerlendirmesi ve İSG katip güncellemesi.
Lityum-iyon Batarya Yangını Risk Yönetimi 2026: NFPA 855, EV ve ESS Tesisleri
Lityum-iyon batarya yangınları EV showroom, ESS (Energy Storage System), atölyelerde yeni risk. NFPA 855 2026 sürüm güncellemesi, thermal runaway, gas off-detection ve İSG müdahale.
Yapı Denetim & İSG Entegrasyon 2026: Çevre Bakanlığı Genelge ve Saha Pratiği
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı 2025 sonu yapı denetim firmalarına İSG raporlama zorunluluğu getirdi. Saha pratiği, denetim tekniği ve hukuki sonuçlar.
EU CSRD Sürdürülebilirlik Raporlama: İSG Metriklerinin (LTIR, TRIR, DART) Entegrasyonu
EU Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) 2024'te yürürlüğe girdi; ESRS S1 standardı İSG metriklerini (LTIR, TRIR, fatality rate) sürdürülebilirlik raporlamasının çekirdeğine yerleştiriyor. Türkiye'de Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP) sürdürülebilirlik raporu çerçevesi de aynı metrikleri benimsiyor.
ISO 45001:2027 Revizyonu — 2026'da İSG Uzmanı Ne Yapmalı?
ISO 45001'in 2027 revizyonu için çalışma grupları 2026 boyunca DIS aşamasına ilerliyor. Total worker health, psikososyal risk, AI ve iklim entegrasyonu beklenen değişiklikler — denetim öncesi 12 aylık hazırlık yol haritası.
NIOSH Lifting Equation: Manuel Taşıma Ergonomi Formülünün Uygulanması
NIOSH Lifting Equation (1991, rev. 1994) manuel kaldırma görevlerinin biomekanik risk skorunu hesaplar. RWL ve LI değerleri, çarpan tablosu, ISO 11228-1 ile uyum ve Türkiye Manuel Taşıma Yönetmeliği bağlamı.
2026 İSG İdari Para Cezaları %49 Arttı — Müfettişin Aradığı 8 Kritik Belge
2026'da 6331 sayılı Kanun para cezaları %49 yeniden değerleme oranıyla artırıldı. Eğitim yönetmeliği 2 Nisan 2026 değişti, tehlike sınıfları 1 Nisan 2026 güncellendi. Müfettişin saha ziyaretinde ilk istediği 8 belge.
IsgJet'in İşverene Somut Faydası: ROI + Vaka Modeli
IsgJet 100 çalışanlı tehlikeli sınıf üretim KOBİ'sinde yıllık 1.5-2.5M TL net kazanım üretir. Ceza önleme, kaza sigorta primi, idari yük kalemleriyle senaryo.
AI İSG'de Kaza Öngörüsü + Sensör Analizi: 2026 Kullanım
AI 2026'da İSG'de 4 alanda devrim: kaza öngörüsü (predictive safety), giyilebilir sensör, computer vision PPE detection, doğal dil eğitim. İnsan uzmandan 5-10x hız.
İSG'de Kara Düzen → Şeffaflık: 'Vardı diyoruz, kanıt yok' Tuzağı
İSG'de yaygın kara düzen: 'eğitim verdik / KKD dağıttık / ölçüm yaptırdık' söylenir, dijital kanıt yok. Müfettiş + iş davası bu kayıt eksikliğini cezalandırır.
Eski Paket İSG Yazılımlarının 5 Yapısal Zorluğu
2010-2015 dönemi paket İSG yazılımları (lokal kurulum + masaüstü + sınırlı mobil) 2026'da yapısal sınırlara dayanıyor. Saha-merkezli süreçler için yetersiz.
IsgJet Esnekliği: OSGB + İSG-KATİP + ISO 45001 + IoT Çoklu Standart
IsgJet 4 boyutta esneklik: çoklu uyum (OSGB + İSG-KATİP + ISO 45001 + EU AI Act), açık IoT API, modüler fiyat, çıkış kolaylığı.
ISO 45003 Psikososyal Risk: Tükenmişlik 2026'da Neden Müfettişin Yeni Hedefi?
ILO 2026 raporu psikososyal sağlığı 'temel hak' olarak konumlandırdı. ISO 45003:2021 hâlâ rehber statüsünde, ama EU-OSHA 2026-2027 kampanyası ve 45001:2027 revizyonu denetime taşıyor. Tükenmişlik = somut hazard.
İSG-KATİP Entegrasyonu Yoksa: 6 Yasal Risk ve İdari Para Cezası
İSG-KATİP entegrasyonu yapmayan işyerlerinde 6 ayrı yasal risk birikir. 6331 sayılı Kanun + Yönetmelik kapsamında ceza haritası.
Risk Değerlendirme Dijital Sistem Olmadan: 6331 Cezaları + Pratik Açık
Risk değerlendirme 6331 sayılı Kanun Madde 10 zorunluluğu. Dijital sistem olmadan: güncel tutulamıyor, denetimde eksik bulunuyor, denetim cezası birikiyor.
İSG Eğitim Takibi Yoksa: İş Kazası Sonrası Yasal Sorumluluk
İş kazası sonrası 'eğitim verilmedi' bulgusu işverenin ceza+hukuk+SGK sorumluluğunu artırır. Eğitim takip sistemi olmayan firmalar bu riski sürekli taşır.
KKD/EKD Dağıtım Takibi: Müfettiş Denetiminde Hangi Belgeler İstenir
Kişisel Koruyucu Donanım (KKD/EKD) dağıtım takibi olmadığında müfettiş denetiminde 'koruyucu sağlanmamış' iddiasını çürütemezsiniz. EU 2016/425 ve Türkiye uyumu.
Risk Skorlama Olmadan İSG Bütçesi Optimize Edilemez
İSG bütçesi 'risk skoru' verisi olmadığında 'eşit dağılım' veya 'sezgisel öncelik' ile dağıtılır. Bu yaklaşım yıllık 30-60% bütçe israfı yaratır.
Wearable + IoT İSG Sensörleri 2026: ROI Çekici, KVKK Hayli Riskli
Sıcaklık çıpı, baş darbesi sensörü, kalp ritmi monitörü, AI kamera analizi — pilot çalışmalarda iş kazası oranı %30+ düşüyor. Ama EDPB 2024 işyeri rehberi ve KVKK 6698 yanlış kurulumda 50+ milyon TL cezaya açık.
ISO 45001 vs OHSAS 18001: Geçiş Rehberi ve Farklar
ISO 45001:2018 OHSAS 18001'in resmi halefidir. Annex SL yapısı, leadership yükümlülüğü, risk-based thinking ve worker participation farkları.
İklim Değişikliği Bir İSG Hazardıdır: ISO Şubat 2024 Amendment'ı Pratiğe Dökmek
ISO Şubat 2024'te 30+ yönetim sistemi standardına 'Climate change' bağlamını ekledi — 45001 dahil. Türkiye'de 2024 yazında 12 sıcak çarpması ölüm vakası raporlandı. NIOSH Heat Index ve OSHA Heat NEP 2026 güncel rehber.
Risk Değerlendirme Metodolojileri: HIRA, Fine-Kinney, JSA Karşılaştırması
İSG risk değerlendirme yöntemleri arasında en yaygın 3'ü: HIRA, Fine-Kinney, JSA. NIOSH ve EU-OSHA çerçevesinde her birinin gücü, sınırı ve Türkiye uygulaması.
İSG-KATİP 2026 Modül Yol Haritası — İSG Uzmanının Yeni Sorumlulukları
ÇSGB İSG-KATİP 2026 yol haritasında 4 yeni modül: dijital risk değerlendirme arşivi, KKD zimmet dijital imza, eğitim katılım QR onay, psikososyal risk pilot. Uzman atama → onay → günlük raporlama akışı nasıl değişiyor?
Hierarchy of Controls: NIOSH 5 Kademeli Kontrol Hiyerarşisi
NIOSH 'Hierarchy of Controls' İSG'nin en temel doktrini: elimination > substitution > engineering > administrative > PPE. Pratikte sıklıkla tersine uygulanıyor.
Davranış Bazlı Güvenlik 2026: AI Kamera + Saha Gözlemi Birlikte mi, Karşı mı?
DuPont STOP, BBS (Behavior-Based Safety) 30 yıllık doktrin. 2026'da AI kamera tabanlı 'unsafe act detection' bu metoda alternatif değil tamamlayıcı. Heinrich Üçgeni güncel bilim ne diyor, AI nereyi delik dolduruyor?
Near-Miss (Ramak Kala) Yönetimi: Heinrich Üçgeni Güncel Bilim
Near-miss kayıt sistemi olmadan İSG verisi yarım. HSE UK, NIOSH ve Heinrich pyramid'in modern yorumu — 1:30:300:600 oranı ne anlama geliyor?
Exoskeleton 2026: Mavi Yaka Bel-Diz Ağrısına Yeni Çözüm Mü, Risk mi?
ILO 2026 raporu: pasif/aktif exoskeleton pilotları üretim ve lojistikte hızla yayılıyor. Almanya'da BMW + Audi 2025 hat verileri tükenmişlik ve MSD (musculoskeletal disorder) azalması gösterdi. Ama 'fit/usability/comfort' yanlış kurgu yeni ergonomik risk yaratıyor.
DuPont Bradley Curve: Safety Culture Olgunluk Modeli
DuPont Bradley Curve, güvenlik kültürü olgunluğunu 4 fazda (Reactive → Dependent → Independent → Interdependent) tanımlar. ISHN ve Campbell Institute güncel verisi.
Periyodik Sağlık Muayenesi: ILO C161 ve Türkiye Yönetmeliği
ILO C161 Occupational Health Services Convention ve Türkiye İşyeri Hekimi Yönetmeliği'ne göre çalışan periyodik muayenesi sıklık, kapsam ve dijital takip.
Periyodik Kontrol: Basınçlı Kap, Vinç, Asansör (EN + Yönetmelik)
Basınçlı kap EN 13445, kaldırma EN 1493, asansör EN 81-1/2, elektrik IEC 60364 — Türkiye İSG ekipman periyodik kontrol yönetmeliği ile entegre özet.
KKD Yönetimi: EU 2016/425 + Türkiye Yönetmeliği Çerçevesi
Kişisel Koruyucu Donanım yönetimi EU 2016/425 ile Türkiye KKD Yönetmeliği'nin sentezi. Kategori I/II/III, CE işareti, kayıt zorunluluğu.
Yangın ve Acil Durum Eylem Planı: NFPA + EN 1838 Çerçevesi
ABD NFPA Life Safety Code 101, AB EN 1838 acil aydınlatma ve Türkiye Binaların Yangından Korunması Yönetmeliği'nin birleştirilmiş özet rehberi.
İSG Dijitalleşmesi: IoT, Wearable, AI — WEF + Deloitte Verisi
WEF Future of Jobs, Deloitte Industry 4.0 ve Campbell Institute raporlarına göre İSG'de IoT, wearable, AI uygulamaları. KVKK ile uyum sınırları.