İş Güvenliği Uzmanı Görevleri ve İSG Dosyasında Bulunması Gereken Belgeler

İş güvenliği uzmanının görevleri keyfi değil, mevzuatla çizilmiştir. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu Madde 8, işverenin iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirmesini zorunlu kılar; bu profesyonellerin görev, yetki ve sorumlulukları ise İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik ile ayrıntılandırılır. Uzman, işverenin İSG yükümlülüklerini yerine getirmesinde rehberlik eden, riskleri belirleyip önlem öneren ve süreci belgeleyen kişidir; ancak nihai yükümlülük işverende kalır. Bu ayrım önemlidir: uzman önerir ve kayıt altına alır, işveren uygular ve sorumluluğu taşır. Uzmanın ürettiği belgelerin tamamı, denetimde istenecek 'İSG dosyası'nın çekirdeğini oluşturur. Bu süreçleri tek panelde toplamak için ISGJet gibi bir İSG yazılımı uzmanın belge yükünü düzenli tutar.

Uzmanın ilk görev grubu işverene ve çalışanlara rehberlik etmektir. Bu kapsamda; işyerinde yürütülen işlerin tümünü ilgilendiren İSG mevzuatı konusunda işvereni bilgilendirir, işyeri bina ve eklentilerinin, iş ekipmanlarının ve çalışma yöntemlerinin sağlık ve güvenlik açısından uygun olması için öneriler geliştirir, yapılacak periyodik bakım, kontrol ve ölçümleri planlar. Yeni bir makine, proses veya yapı değişikliği gündeme geldiğinde tasarım aşamasında görüş bildirir. Rehberlik görevi pasif bir 'danışmanlık' değildir; uzmanın yazılı öneri ve uyarılarını kayda geçirmesi, hem işverenin doğru bilgilendirildiğini hem de uzmanın sorumluluğunu yerine getirdiğini kanıtlar. Bu yazışma ve onaylar İSG dosyasının izlenebilirlik tarafını oluşturur.

İkinci ve belki en kritik görev grubu risk değerlendirmesidir. Uzman, işveren ve diğer ekip üyeleriyle birlikte tehlikeleri belirler, riskleri analiz edip derecelendirir ve kontrol tedbirlerini önerir; bu sürecin yöntemi (örneğin 5x5 veya Fine-Kinney) ve kayıt düzeni İSG dosyasının omurgasıdır. Uzman ayrıca belirlenen risklere karşı önleyici ve koruyucu tedbirleri, kişisel koruyucu donanım seçimini ve kullanım esaslarını belirler. Risk değerlendirmesinin yenilenme periyodu tehlike sınıfına göre değişir ve iş kazası, yeni proses veya işyeri taşınması gibi olaylarda derhal güncellenir; uzmanın bu güncellemeyi tetikleyip kayıt altına alması beklenir. Risk değerlendirmesinin nasıl yapılandırıldığını ve dijital takibini ücretsiz demo üzerinden somut olarak görebilirsiniz.

Üçüncü görev grubu çalışma ortamının gözetimidir: uzman, gürültü, toz, kimyasal, titreşim gibi etmenlere yönelik gerekli ölçümlerin yaptırılmasını sağlar, sonuçları değerlendirir ve iyileştirme önerir; iş kazası ve ramak kala olaylarını inceleyip raporlar, tekrarını önleyecek tedbirleri belirler. Dördüncü grup ise eğitim ve bilgilendirmedir: uzman, çalışanların İSG eğitimlerinin planlanması ve verilmesinde rol alır, işe yeni başlayanlara ve görev değiştirenlere yönelik bilgilendirme yapılmasını sağlar. Bu iki görev grubu, eğitim föyleri, ölçüm raporları, kaza/ramak kala kayıtları ve tatbikat tutanakları gibi İSG dosyasının en yoğun belge üreten kısmını oluşturur. Uzmanın bu kayıtları düzenli ve geçerlilik tarihiyle tutması, denetimde sürecin canlı işlediğini gösterir.

Denetimde 'İSG dosyası' tek bir klasör değil, birbirini tamamlayan belge setidir. Çekirdek kalemler şunlardır: güncel risk değerlendirmesi (ekip imzalı, revizyon bilgili); acil durum eylem planı, ekip görev çizelgesi ve tatbikat tutanakları; çalışanların İSG eğitim kayıtları (tarih ve geçerlilik sonu ile); işe giriş ve periyodik sağlık muayene formları (işyeri hekimince); kişisel koruyucu donanım zimmet/teslim kayıtları; iş kazası ve ramak kala inceleme raporları; makine ve ekipmanların periyodik kontrol raporları; iş hijyeni ortam ölçüm sonuçları; ve İSG-KATİP üzerinden onaylı iş güvenliği uzmanı ile işyeri hekimi sözleşmeleri. Bu belgelerin her birinin bir geçerlilik tarihi ve sorumlusu vardır; setin eksiksiz ve güncel tutulması denetime hazır olmanın özüdür.

Belge seti büyük göründüğü için, onu hazır tutmanın sırrı kahramanlık değil takvim disiplinidir. Her belgenin geçerlilik sonu, sorumlusu ve dayanağı tek yerde tutulmalı; süre dolmadan hatırlatma gelmelidir. Manuel takipte en sık kaybedilen şey budur: eğitim süresi dolar, muayene tarihi geçer, İSG-KATİP sözleşmesi yenilenmez ve bu boşluklar ancak denetim anında fark edilir. Belge envanterini dijitalleştirip her kaleme geçerlilik tarihi ve otomatik hatırlatma bağladığınızda, denetim bir 'evrak avı'na dönmez; klasör her an hazır olur. Uzmanın görevleriyle dosyanın belgeleri böylece birebir örtüşür. İSG modülünün KontrolJet ekosistemindeki diğer süreçlerle nasıl bağlandığını KontrolJet üzerinden değerlendirebilir, ayrıntılı bilgi için 0850 307 87 48 numaralı hattı kullanabilirsiniz.