1. ISO 45001 yönetim sistemi
ISO 45001:2018, OHSAS 18001'in resmi halefidir (Mart 2021'de OHSAS sona erdi). Annex SL yüksek seviye yapısı ISO 9001 + 14001 ile IMS (Integrated Management System) kurulumunu kolaylaştırır. Üst yönetim doğrudan İSG'den sorumlu; Management Representative rolü kaldırılmıştır. Çalışan katılımı (consultation and participation) zorunlu.
Detay yazı:
2. Risk değerlendirme metodolojileri
EU-OSHA "tek doğru" yöntem olmadığını vurgular — proje boyutu/sektör/kültür belirler. HIRA (Türkiye'de yaygın), Fine-Kinney (inşaat), JSA/JHA (OSHA 3071, üretim hattı), FMEA (otomotiv), HAZOP (proses), Bowtie (yüksek risk endüstri). ISO 31010 standart referansı. 6331 Md.10 risk değerlendirme yıllık veya değişiklik tetiklendiğinde güncellenmeli.
Detay yazı:
3. Hierarchy of Controls
NIOSH 5 kademe etkinliğe göre: Elimination (en yüksek) → Substitution → Engineering Controls → Administrative Controls → PPE (en alt). Pratikte çoğu işyeri tersinden çalışır — önce KKD verir, sonra mühendislik düşünür. ISO 45001 Annex A.8.1.2 elimination yapılmadıysa neden yazılı gerekçe şart koşar. EU REACH SVHC maddeleri için substitution yasal zorunluluk.
Detay yazı:
4. Near-miss & olay yönetimi
Heinrich pyramid (1931): ciddi öncesi sayısız küçük olay vardır. Modern bilim "%88 unsafe acts" iddiasını reddetti (Reason Swiss Cheese Model). UK RIDDOR + EU ESAW + Türkiye 6331 Md.14 bildirim yükümlülükleri. Campbell Institute verisi: near-miss raporu yüksek firmalarda ciddi kaza %32 düşüyor. Anonim cezasız raporlama kültürü kayıtı 3-5× artırıyor.
Detay yazı:
5. DuPont Bradley Curve güvenlik kültürü
Bradley Curve 4 olgunluk fazı: Reactive → Dependent → Independent → Interdependent. ISO 45001 sertifikalı firmaların çoğu Dependent kalır — kültür-teknik fark. Campbell Institute "World-Class Safety" raporu: interdependent firmalarda TRIR 0.1 altı, çalışan bağlılığı %85+. NOSACQ-50 (EU-OSHA validated) yıllık kültür anketi standart araç.
Detay yazı:
6. ILO C161 periyodik sağlık muayenesi
ILO Convention C161 (Türkiye 6038 sayılı Kanun ile onayladı): işyeri sağlık hizmeti zorunlu. Türkiye İş Yeri Hekimi Yönetmeliği: işe giriş + periyodik + iş değişikliği + işe dönüş muayeneleri zorunlu. Tehlike sınıfı sıklık: az tehlikeli 5 yıl, tehlikeli 3 yıl, çok tehlikeli 1 yıl. Çalışan sağlık verisi KVKK Md.6 özel nitelikli — kademeli yetki şart.
Detay yazı:
7. Periyodik kontrol (EN/IEC standartları)
İş Ekipmanları Yönetmeliği Ek-III 4 kategori: basınçlı kap (EN 13445), kaldırma (EN 1493, EN 12999), tesisat (IEC 60364), asansör (EN 81 + EU 2014/33). CE-onaylı A tipi muayene kuruluşu zorunlu. ASCE verisi: periyodik vinç kontrolü devrilme kazasını %63 azaltıyor. Rapor 5 yıl saklanmalı, sonraki muayene tarih takibinde otomasyon kritik.
Detay yazı:
8. KKD yönetimi
EU 2016/425 + Türkiye KKD Yönetmeliği (RG 30030) tam uyumlu. 3 kategori: I (asgari, üretici öz beyanı), II (orta, CE Tip İncelemesi), III (ölümcül, kapsamlı denetim). KKD risk değerlendirmesinden sonra "son çare" — Hierarchy of Controls 5. kademe. Çalışan teslim formu + envanter dijital takip + yıllık eğitim zorunlu. EN 365 düşme koruyucu için yıllık yetkili muayene.
Detay yazı:
9. NFPA acil durum eylem planı
NFPA 101 Life Safety Code + EN 1838 acil aydınlatma + BYKHY Türkiye uyumu. Acil aydınlatma 50 ms içinde devreye girer, 60 dakika sürer; çıkış yolunda min 1 lux. EN 54 yangın algılama serisi CE-onaylı sistem şart. Yıllık tatbikat + 6 ayda bir görevli eğitimi zorunlu. Her 20 çalışana 1 destek ekibi üyesi atanır.
Detay yazı:
10. İSG 4.0 — IoT, wearable, AI
WEF Future of Jobs 2025: küresel İSG teknolojisi pazarı 2030'da 23+ milyar USD. Deloitte: üretim firmalarının %72'si en az 1 İSG dijital teknolojisi deniyor. Wearable 4 tip: hard hat, vest, watch, glove. AI vision uygulayan firmalarda KKD compliance %15-25 artıyor (ISHN). EDPB Guidelines 4/2022 biyometrik izlemede DPIA zorunlu kılar. TÜBİTAK İSG 4.0 programı Türkiye'ye özel yol haritası.
Detay yazı: