Yasal çerçeve
Avrupa Birliği EU 2016/425 sayılı PPE Regulation Direktif değil 'Regulation' — doğrudan uygulanır, üye devletler ek mevzuat çıkarmasına gerek yok. Türkiye'de paralel 'Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği' (Resmi Gazete 30030, 2019) tam uyumlu olarak yürürlükte. Bu çerçeve KKD'nin satışı, ithalatı, kullanımı için CE işareti ve teknik dosya zorunluluğu getirir.
3 kategori
EU 2016/425 Annex I: Kategori I (asgari risk — güneş gözlüğü, bahçe eldiveni; üretici öz beyanı yeter), Kategori II (orta risk — kulak tıkacı, baret, güvenlik gözlüğü; CE-onaylı kuruluş Tip İncelemesi şart), Kategori III (ölümcül veya geri dönülmez risk — solunum cihazı, paraşüt, asit-baz kıyafet, elektrik yalıtım eldiven; CE-onaylı kuruluş Tip İncelemesi + üretim sürecinin de onayı şart).
Risk değerlendirmesi entegrasyonu
6331 sayılı İSG Kanunu Madde 30 ve KKD Yönetmeliği Madde 5: işveren KKD seçiminde önce risk değerlendirmesi yapmalı — Hierarchy of Controls'e göre 'son çare' olarak KKD belirlenmeli. EU-OSHA 'Selection and use of PPE' önerisi: KKD belirlerken aynı zamanda 'comfort' faktörü değerlendirilmeli; rahatsız edici KKD takılmıyor, koruma sıfır.
CE işareti ve doğrulama
Her KKD ürünü CE işareti + ürün tipi açık etiketleme + üretici/ithalatçı kayıt + kullanım kılavuzu (Türkçe) içermelidir. Türkiye'de İthalat Denetim Komisyonu (TSE) ve T.C. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı denetlemektedir. CE işareti taklit ürünlere karşı 'EU 4-haneli notified body kodu' kontrol edilmeli — eksikse şüpheli.
Envanter ve kayıt zorunluluğu
Yönetmelik Madde 9: işveren çalışana zimmetli olarak KKD verir; teslim formu imzalanır. KKD ömrü (üretim tarihi + üreticinin belirlediği kullanım süresi) takip edilmeli. NIOSH 'PPE Management Standard' güncel envanter dijital sistemde önerir — çalışan + ürün seri no + teslim tarihi + son kullanım. Dijital İSG aracı (KontrolJet İSGjet) bunu çalışan profili ile entegre yönetir.
Bakım, temizlik, imha
EN 365 'Kişisel düşme koruyucu ekipmanlar — kullanım ve bakım gereksinimleri' düşme koruma KKD'sini her kullanımdan önce gözle muayene + yılda 1 kez yetkili kişi muayenesi zorunlu kılar. Solunum koruyucu (EN 149 FFP1/2/3) maske tek kullanımlık değilse temizlik prosedürü. Eskimiş veya hasarlı KKD imhası belgelenmeli — geri dönüşüm değil.
Eğitim
Yönetmelik Madde 8 ve EU-OSHA 'Effective use of PPE': her çalışan kullandığı KKD'nin (a) ne için, (b) nasıl takılır, (c) ne kadar süre kullanılabilir, (d) ne zaman yenilenir bilgisini almak zorunda. Eğitim kayıt altına alınmalı — saha denetiminde Müfettiş ilk sorduğu belge. Dijital eğitim platformu yıllık tazeleme eğitimini otomatik atayabilir.
Özet çıkarımlar
- EU 2016/425 = Türkiye KKD Yönetmeliği tam uyumlu — Regulation doğrudan uygulanır.
- 3 kategori: I (asgari), II (orta), III (ölümcül) — CE süreci kademeli.
- KKD risk değerlendirmesinden sonra 'son çare' olarak seçilmeli.
- Çalışan teslim formu + envanter dijital takip + yıllık eğitim zorunlu.
Kaynakça
Bu yazı aşağıdaki uluslararası kaynaklardan sentezlenip Türkiye mevzuat bağlamına uyarlanmıştır. Doğrudan çeviri yapılmamıştır.
- Regulation (EU) 2016/425 on Personal Protective Equipment. European Commission (Eur-Lex). https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2016/425/oj (erişim: 2026-05-13)
- Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği. T.C. Resmi Gazete. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=32916&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5 (erişim: 2026-05-13)
- Selection and Use of Personal Protective Equipment. European Agency for Safety and Health at Work (EU-OSHA). https://osha.europa.eu/en/themes/dangerous-substances (erişim: 2026-05-13)
- Personal Protective Equipment — NIOSH Topic Page. U.S. National Institute for Occupational Safety and Health. https://www.cdc.gov/niosh/topics/ppe/default.html (erişim: 2026-05-13)
- EN 365 Personal fall protection equipment — General requirements. European Committee for Standardization (CEN). https://www.cencenelec.eu/ (erişim: 2026-05-13)