Türkiye İş Güvenliği Karnesi 2026: İş Kazası, Ceza ve Dijital Önleme (Veri Raporu)

Türkiye'de iş sağlığı ve güvenliği tablosu, resmî SGK/ÇSGB verileri ile bağımsız sivil toplum sayımlarının (İSİG Meclisi) birlikte okunmasıyla ölçülebilir hâle geliyor. İSİG Meclisi derlemesine göre 2024 yılında iş kazası sayısı 733 bini aştı; yüksekten düşme gibi önlenebilir tehlikeler — ÇSGB Güvenli İnşaat verilerinde — özellikle inşaat işlerinde ön plana çıkıyor. Bununla birlikte 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun kapsamı 2025'te küçük işyerlerini de içine alacak şekilde tamamlandı ve idari para cezaları 2026 yeniden değerleme oranıyla yükseldi. Bu veri raporu, kamuya açık kaynaklardan derlenen ve her rakamı atfedilen bulguları bir araya getiriyor. Önemli bir not: iş kazası, vefat ve meslek hastalığı sayıları İSİG Meclisi'nin sivil toplum sayımıdır ve resmî SGK İstatistik Yıllığı ile teyit gerektirir; bu rakamlar resmî SGK sayıları olarak sunulmamalıdır.

İSİG Meclisi'nin derlediği ve basına yansıyan verilere göre 2024 yılında Türkiye'de toplam 733.646 iş kazası kayda geçti; bu, bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 8'lik bir artışa işaret ediyor. Aynı derlemeye göre 2024 yılında iş kazası sonucu 1.908 işçi hayatını kaybetti ve 888 meslek hastalığı vakası aktarıldı. Meslek hastalıklarının tanı süreci uzun olduğundan, gerçek yükün kayıtların üzerinde olabileceği uzmanlarca sıkça vurgulanır.

Bu üç rakam — 733.646 iş kazası, 1.908 vefat ve 888 meslek hastalığı — İSİG Meclisi / Haber Sendika derlemesine göre, yani bir sivil toplum sayımıdır ve resmî SGK İstatistik Yıllığı ile teyit edilmelidir. Bu nedenle bu sayıları resmî SGK rakamı olarak değil, sivil toplum sayımı olarak okumak gerekir; yayın öncesi resmî yıllıkla karşılaştırılmaları önerilir.

ÇSGB Güvenli İnşaat verilerine göre 2024 yılında inşaat sektöründe 86.736 iş kazası meydana geldi ve bu, tüm iş kazalarının yüzde 11,8'ini oluşturdu. Aynı veride sektör, ölümlü kazalarda en yüksek paya (yüzde 28,1) sahip görünüyor ve yüksekten düşme önde gelen kaza türü olarak öne çıkıyor.

Metodoloji notu: Bu yüzde 28,1'lik pay, ÇSGB/SGK resmî ölümlü-kaza tabanına (1.966 ölümlü kaza) göre hesaplanır; bir önceki bölümdeki 1.908 sayısı ise İSİG Meclisi sayımıdır. İki rakam farklı metodolojilerden gelir ve doğrudan oranlanmamalıdır. Yüksekten düşmenin başat kaza türü olması, iş kazalarının büyük bölümünün bilinen ve önlenebilir tehlikelerden kaynaklandığını gösterir; bu da risk değerlendirmesi, eğitim ve ekipman takibi gibi temel önleme adımlarının doğrudan fark yarattığına işaret eder.

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında, 50'den az çalışanı olan az tehlikeli sınıftaki işyerleri için iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi bulundurma zorunluluğu, birkaç kez ertelendikten sonra 1 Ocak 2025 itibarıyla yürürlüğe girdi. Böylece Kanun'un kapsamı pratikte tüm işyerlerini içine almış oldu.

Bildirim tarafında ise mevzuat, iş kazalarının kazadan sonraki 3 işgünü içinde SGK'ya bildirilmesini zorunlu tutar; bu yükümlülük 6331 sayılı Kanun'un 14. maddesi ve 5510 sayılı Kanun'un 13. maddesi ile düzenlenir. Süresinde yapılmayan bildirim idari para cezasına tabidir. Bu iki başlık birlikte, uyumun artık yalnızca kâğıt üzerinde değil, kayıt ve süre takibiyle kanıtlanabilir olmasını gerektirdiğini gösterir.

2026 yeniden değerleme oranıyla güncellenen İSG idari para cezalarına göre, risk değerlendirmesi yapmamak için temel ceza 66.664 TL'den başlıyor; aykırılığın devam ettiği her ay için ceza tekrar uygulanabiliyor. Çalışanlara İSG eğitimi vermemenin cezası ise çalışan başına 8.980 TL olarak belirtiliyor. Tutarlar tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre artırımlı uygulanıyor.

Bu tabloda önleme ile maliyet birbirine bağlanır: risk değerlendirmesinin güncelliği, eğitim ve ekipman kayıtlarının eksiksizliği ve kaza bildiriminin süresinde yapılması, hem iş kazası riskini azaltan hem de denetimde ispatı kolaylaştıran unsurlardır. İSG ceza tutarlarını işyeri parametrelerine göre görmek için İSG Ceza Simülatörü aracını kullanabilirsiniz.

Rakamlar iki şeyi birden gösteriyor. Birincisi, iş kazalarının büyük bölümü yüksekten düşme gibi bilinen ve önlenebilir tehlikelerden kaynaklanıyor; yani risk değerlendirmesi, eğitim ve ekipman takibi gibi temel önleme adımlarının yerinde ve güncel olması doğrudan fark yaratıyor. İkincisi, 6331 sayılı Kanun'un kapsamı 2025'te küçük işyerlerini de içine aldı ve 2026 ceza tutarları belirgin biçimde yükseldi — yani uyumun kâğıt üzerinde değil, kayıt ve süre takibiyle kanıtlanabilir olması işletmeler için hem güvenlik hem de mali açıdan kritik.

İSG mevzuatı uyumu artık "yapıldı mı?" değil "kayıtla ve süreyle kanıtlanabiliyor mu?" sorusuyla denetleniyor. IsgJet; risk değerlendirme, İSG-KATİP/IBYS uyumu, eğitim ve ekipman kayıtlarının dijital tutulması ve sözleşme bitiş uyarıları gibi takip işlerini tek panelden yürütmek için tasarlanmış bir İSG takip yazılımıdır; risk değerlendirmesi güncelliği, eğitim tamamlama ve atama bitiş tarihleri otomatik hatırlatmaya bağlanır, böylece süresi geçen bir yükümlülük gözden kaçmaz. Aracı canlı görmek için demo ortamını inceleyebilirsiniz.