Plan baştan (gelecek yıl), değerlendirme raporu sondan (gerçekleşme).
Uzman + hekim hazırlar → işveren onaylar → işyerinde ilan + saklama.
Plandaki her kalem takvime + hatırlatmaya bağlanır; rapor otomatik dolar.
İki belge, bir döngü: plan baştan, rapor sondan
Yıllık çalışma planı ve yıllık değerlendirme raporu, İSG yönetiminin yıllık döngüsünün iki ucudur. Bu belgeler İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği ile zorunlu kılınır ve dayanağını 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'ndan alır. Plan, bir sonraki yıl yapılacak İSG faaliyetlerini önceden takvime bağlar; rapor ise yıl sonunda bu planın ne kadarının gerçekleştiğini ve eksiklerin nedenini ortaya koyar. İkisi birlikte 'planla, uygula, ölç, iyileştir' döngüsünü (PUKÖ) kâğıda döker. Planın amacı bürokratik bir form doldurmak değil, yılın İSG işlerini kim-ne zaman netliğiyle programlamaktır; bu sayede eğitim, risk değerlendirmesi yenileme veya periyodik kontrol gibi süreye bağlı yükümlülükler unutulmaz. Süreci yükümlülük takviminizle birlikte yönetmek için ISGJet gibi bir İSG yazılımı planı şablon olarak sunar.
Yıllık çalışma planını kim hazırlar, kim onaylar
Yönetmelik planın hazırlanmasını işyerinde görevli iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekiminin ortak görevi olarak tanımlar; ikisi bir sonraki yılın faaliyetlerini birlikte planlar. Hazırlanan plan işverenin onayına sunulur. Onaylanan plan işyerinde ilan edilir ve bir nüshası işverence muhafaza edilir; OSGB'den hizmet alınıyorsa bir sureti OSGB arşivinde tutulur ve istendiğinde denetime yetkili memurlara gösterilir. Bu onay-ilan-saklama zinciri önemlidir: plan sadece uzmanın masasında duran bir taslak değil, işverence sahiplenilmiş ve çalışanların görebileceği şekilde duyurulmuş bir taahhüttür. İş güvenliği uzmanının bu plandaki rolünü ve diğer görevlerini ayrıntılı görmek için iş güvenliği uzmanı görevleri ve İSG dosyası yazısı tamamlayıcı bir kaynaktır.
Planın içinde ne olmalı: zorunlu kalemler
İyi bir yıllık çalışma planı, yıl içindeki tüm süreye bağlı İSG yükümlülüklerini ay ay takvime oturtur. Tipik kalemler şunlardır: çalışan İSG eğitimleri (temel ve yenileme, tehlike sınıfına göre periyot), işe giriş ve periyodik sağlık muayeneleri, risk değerlendirmesinin gözden geçirilmesi/yenilenmesi, makine-ekipman periyodik kontrolleri (basınçlı kap, kaldırma, elektrik tesisatı vb.), acil durum tatbikatları, saha denetimleri ve gözlem turları, KKD planlaması, ölçümler (gürültü, toz, aydınlatma gibi iş hijyeni ölçümleri) ve kurul toplantıları. Her kalem için sorumlu ve hedef tarih belirtilmelidir. Planın gücü, dağınık yükümlülükleri tek bir takvimde toplayıp 'bu ay ne yapmamız gerekiyor' sorusuna net cevap vermesidir. Eğitim periyotlarının doğru kurgulanması için 2026 uzaktan İSG eğitimi rehberi planın eğitim ayağında işinize yarar.
Yıllık değerlendirme raporu: gerçekleşme ve iyileştirme
Yıl sonunda hazırlanan yıllık değerlendirme raporu, planın aynası gibidir. Rapor; yıl içinde gerçekleştirilen eğitim, muayene, kontrol, tatbikat ve denetim faaliyetlerinin sayısal özetini, meydana gelen iş kazası ve ramak kala olaylarının değerlendirmesini, risk değerlendirmesinde alınan önlemlerin durumunu ve bir sonraki yıla taşınan eksikleri içerir. Rapor sadece 'şunları yaptık' listesi değil, 'neyi neden yapamadık ve nasıl iyileştireceğiz' analizidir; gerçek değeri buradadır. İyi bir değerlendirme raporu, bir sonraki yılın çalışma planının girdisi olur; böylece döngü kapanır. İş kazası ve meslek hastalığı verilerinin doğru yorumlanması için sektörel referansları gözden geçirmek faydalıdır; bu kapsamda SGK iş kazası istatistikleri yazısı kıyaslama için kullanılabilir.
Saklama, ilan ve denetimde sunum
Her iki belgenin de saklanması ve gerektiğinde sunulması zorunludur. Onaylanan plan işyerinde ilan edilir, bir nüshası işverence saklanır; OSGB hizmeti alınıyorsa suret OSGB arşivinde tutulur. Yıllık değerlendirme raporu da benzer şekilde muhafaza edilir ve denetimde istenebilir. Müfettiş denetimlerinde bu iki belge çoğu zaman ilk istenenler arasındadır, çünkü bir işyerinin İSG yönetimini sistematik mi yoksa rastgele mi yürüttüğünü tek bakışta gösterirler. Belgenin var olması yetmez; planın gerçekten uygulandığını gösteren kanıtların (eğitim föyleri, muayene sonuçları, tatbikat tutanakları) plana bağlanabilmesi gerekir. Bu izlenebilirliği elle kurmak zahmetlidir; bir İSG yazılımı plandaki her kalemi gerçekleşen kayda bağlayarak denetimde 'plan vs. gerçekleşme' tablosunu hazır sunar. Akışı ücretsiz demo üzerinden görebilirsiniz.
Kâğıt planın zaafı ve dijitale geçiş
Yıllık planı Excel veya kâğıtta tutmanın en büyük zaafı, planın bir kez yapılıp dosyaya kaldırılması ve yıl boyunca kimsenin ona bakmamasıdır. Statik dosya, yaklaşan eğitim tarihini veya geçen periyodik kontrolü kendiliğinden hatırlatmaz; bu yüzden 'planda vardı ama unutuldu' tablosu sık görülür. Dijital bir sistemde plandaki her kalem bir görev/hatırlatma olarak takvime düşer, sorumluya atanır ve süre dolmadan uyarır; gerçekleşen faaliyet kaydedildiğinde plan otomatik güncellenir ve yıl sonunda değerlendirme raporu büyük ölçüde hazır gelir. Bu, hem işi azaltır hem de denetimde tutarlılık sağlar. KontrolJet ekosistemindeki diğer İSG modülleriyle entegre çalışan bu yaklaşımı KontrolJet üzerinden değerlendirebilir, sorularınız için 0850 307 87 48 numaralı tek iletişim hattını kullanabilirsiniz.
Özet çıkarımlar
- Yıllık çalışma planı ve yıllık değerlendirme raporu, İSG Hizmetleri Yönetmeliği'nin zorunlu belgeleridir.
- Planı iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi birlikte hazırlar; işveren onaylar, işyerinde ilan edilir.
- Plan eğitim, risk yenileme, periyodik kontrol, muayene, tatbikat ve denetimi takvime bağlar.
- Yıllık değerlendirme raporu gerçekleşmeyi ölçer ve bir sonraki yılın planına girdi olur.
- Her iki belge denetimde ilk istenenlerdendir; plan vs. gerçekleşme kanıtı sunulabilmelidir.
- Dijital takvim takibi 'planda vardı ama unutuldu' tablosunu engeller, raporu büyük ölçüde otomatik üretir.
Sıkça Sorulan Sorular
AI ve arama motorlarının doğrudan çekebileceği soru-cevap bloğu.
- Yıllık çalışma planını kim hazırlar?
- İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği uyarınca planı, işyerinde görevli iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi birlikte hazırlar. Bir sonraki yıl yapılacak İSG faaliyetlerini birlikte programlarlar. Hazırlanan plan işverenin onayına sunulur, onaylanan plan işyerinde ilan edilir ve bir nüshası işverence saklanır. OSGB'den hizmet alınıyorsa bir sureti OSGB arşivinde tutulur.
- Yıllık çalışma planında neler bulunmalı?
- Plan, yıl içindeki süreye bağlı tüm İSG yükümlülüklerini takvime oturtur: çalışan eğitimleri (temel ve yenileme), sağlık muayeneleri, risk değerlendirmesi gözden geçirme/yenileme, makine-ekipman periyodik kontrolleri, acil durum tatbikatları, saha denetimleri, KKD planlaması, iş hijyeni ölçümleri ve kurul toplantıları. Her kalem için sorumlu ve hedef tarih belirtilmelidir; planın değeri dağınık yükümlülükleri tek takvimde toplamasıdır.
- Yıllık çalışma planı ile yıllık değerlendirme raporu farkı nedir?
- Plan yılın başında geleceğe yöneliktir: bir sonraki yıl yapılacak faaliyetleri programlar. Yıllık değerlendirme raporu ise yıl sonunda geçmişe yöneliktir: planın ne kadarının gerçekleştiğini, iş kazası/ramak kala verilerini ve eksikleri analiz eder. İyi hazırlanan değerlendirme raporu, bir sonraki yılın çalışma planının girdisi olur; böylece planla-uygula-ölç-iyileştir döngüsü kapanır.
- Bu belgeler denetimde isteniyor mu?
- Evet, yıllık çalışma planı ve yıllık değerlendirme raporu müfettiş denetimlerinde çoğu zaman ilk istenen belgeler arasındadır; çünkü işyerinin İSG yönetimini sistematik mi yoksa rastgele mi yürüttüğünü tek bakışta gösterirler. Belgenin var olması yetmez, planın uygulandığını gösteren kanıtların (eğitim föyleri, muayene sonuçları, tatbikat tutanakları) plana bağlanabilmesi beklenir. Dijital sistem bu plan-gerçekleşme bağını hazır sunar.
Kaynakça
Bu yazı aşağıdaki uluslararası kaynaklardan sentezlenip Türkiye mevzuat bağlamına uyarlanmıştır. Doğrudan çeviri yapılmamıştır.
- İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği. Mevzuat Bilgi Sistemi (Resmî). https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=16924&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5 (erişim: 2026-06-16)
- 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu. Mevzuat Bilgi Sistemi (Resmî). https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6331.pdf (erişim: 2026-06-16)
- İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik. Mevzuat Bilgi Sistemi (Resmî). https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=18371&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5 (erişim: 2026-06-16)
- ISO 45001:2018 — Occupational health and safety management systems (Clause 6.2 OH&S objectives and planning). International Organization for Standardization. https://www.iso.org/standard/63787.html (erişim: 2026-06-16)