Kaç Çalışandan İSG Uzmanı ve İşyeri Hekimi Zorunlu? 6331 Eşikleri 2026

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, yükümlülükleri tek tip bir çalışan sayısına bağlamamıştır. Bunun yerine iki boyutlu bir matris kurmuştur: tehlike sınıfı ve çalışan sayısı. Bu iki değişken kesiştiğinde işverenin hangi uzmanı, hangi süreyle istihdam etmesi ya da OSGB'den temin etmesi gerektiği belirlenir.

Tehlike sınıfları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yönetmelikle düzenlenmekte; her iş kolu NACE koduna göre az tehlikeli, tehlikeli veya çok tehlikeli olarak kategorize edilmektedir. Birden fazla üretim faaliyeti yürüten işyerlerinde en yüksek tehlike sınıfı esas alınır.

Aşağıdaki tablo, 6331 sayılı Kanun ve İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği (28.12.2012 tarihli, 28512 sayılı Resmî Gazete) çerçevesinde geçerli zorunluluk eşiklerini özetlemektedir:

**İSG Uzmanı Zorunluluğu:** - Az tehlikeli: 50 ve üzeri çalışan (50-999 arası OSGB'den veya bünyede; 1000+ bünyede tam zamanlı) - Tehlikeli: 1 ve üzeri çalışan (1-999 arası OSGB veya bünyede; 1000+ bünyede tam zamanlı) - Çok tehlikeli: 1 ve üzeri çalışan (tüm bandlarda zorunlu; 750+ bünyede en az 1 tam zamanlı)

**İşyeri Hekimi Zorunluluğu:** - Az tehlikeli: 50 ve üzeri çalışan - Tehlikeli: 1 ve üzeri çalışan - Çok tehlikeli: 1 ve üzeri çalışan

**Aylık Asgari Hizmet Süreleri (çalışan başına dakika):** - Az tehlikeli — İSG uzmanı: 10 dk/ay/çalışan; işyeri hekimi: 4 dk/ay/çalışan - Tehlikeli — İSG uzmanı: 20 dk/ay/çalışan; işyeri hekimi: 6 dk/ay/çalışan - Çok tehlikeli — İSG uzmanı: 40 dk/ay/çalışan; işyeri hekimi: 8 dk/ay/çalışan

Örnek: 80 çalışanlı bir tekstil fabrikası (tehlikeli sınıf) hem İSG uzmanından ayda en az 80 × 20 = 1600 dakika (yaklaşık 26,7 saat), hem de işyeri hekiminden 80 × 6 = 480 dakika (8 saat) hizmet almakla yükümlüdür.

Bu hesabı kayıt altına almak ve izlemek için İSG takip yazılımı kullanımı, müfettiş denetimlerinde en sık talep edilen kanıt belgelerinden birini oluşturur.

Kanun, işverene iki yol sunar: İSG uzmanını ve işyeri hekimini doğrudan bünyesinde istihdam etmek ya da Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi'nden (OSGB) hizmet almak. Bünyede istihdam zorunlu hale geldiğinde bile OSGB desteği ek kapasite için alınabilir.

**OSGB seçeneğinin geçerli olduğu bandlar:** - Az tehlikeli, 50-999 çalışan - Tehlikeli, 1-999 çalışan - Çok tehlikeli, 1-749 çalışan

**Bünyede tam zamanlı uzman zorunluluğu:** - Az tehlikeli: 1000 ve üzeri çalışan - Tehlikeli ve çok tehlikeli: 1000 ve üzeri çalışan için tam zamanlı; büyük çok tehlikeli tesislerde (750+) ek gereksinimler doğabilir

OSGB maliyeti genellikle küçük KOBİ'ler için bünyede istihdamdan daha ekonomiktir. Ancak OSGB'nin hizmet kayıtlarını İSG-KATİP üzerinden düzenli bildirmesi ve işverenin bu kayıtların doğruluğunu denetlemesi yasal bir gereklilik olarak kalmaktadır. İSG-KATİP entegrasyonu yoksa karşılaşılacak yasal riskler konusunda ayrıca yazmıştık.

Az tehlikeli sınıfta 50 çalışanın altında olan bir işveren, 'İSG uzmanı zorunluluğumuz yok, boşverin' sonucuna varabilir. Bu yaklaşım teknik olarak kısmen doğru görünse de birkaç önemli nüansı atlamaktadır.

**Eşiğin altındaki işverenler için geçerliliğini koruyan yükümlülükler:** 1. Risk değerlendirmesi hazırlamak ve güncel tutmak (6331 Md.10) — çalışan sayısından bağımsız 2. Acil durum planı oluşturmak ve tatbikat yapmak (6331 Md.11) — çalışan sayısından bağımsız 3. İş kazalarını ve meslek hastalıklarını kayıt altına almak ve SGK'ya bildirmek 4. Çalışanlara İSG eğitimi vermek (6331 Md.17)

Bir iş kazası meydana geldiğinde mahkemeler, uzman istihdam etmeme yükümlülüğünü değil; risk değerlendirmesi yapılıp yapılmadığını, gerekli önlemlerin alınıp alınmadığını inceler. 6331 sayılı Kanun'un 26. maddesi kapsamındaki idari para cezaları ise 2026 yılı için güncellenmiş katsayılarla yeniden belirlenmiştir. Uzman istihdam etmeme ya da eksik süre çalıştırma, her çalışan için ayrı ayrı hesaplanan cezalarla sonuçlanabilmektedir. 2026 İSG idari para cezaları yazımızda bu tutamları somut rakamlarla aktardık.

**KOBİ'nin gözden kaçırdığı ikinci yanılgı:** Büyüme planları. Bugün 40 çalışanla az tehlikeli sınıfta eşiğin altında olan bir firma, altı ay içinde 55 çalışana ulaştığında İSG uzmanını 30 gün içinde temin etmekle yükümlü hale gelir. Bunu geriye dönük planlamadan yapmak; sözleşme yapılacak OSGB araştırmak, İSG-KATİP bildirimlerini kurmak ve risk değerlendirmesini güncellemek için zaman baskısı yaratır.

İşyeri hekiminin görevleri yalnızca periyodik sağlık muayenesi yapmaktan ibaret değildir. 6331 sayılı Kanun ve İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik (20.07.2013, 28713 sayılı RG), işyeri hekimine çalışan sağlık dosyası tutma yükümlülüğü de yüklemektedir.

Çalışan sağlık dosyası; işe giriş muayene sonucu, maruziyet bilgileri, aşı kayıtları ve periyodik muayene bulgularını kapsar. Bu dosyanın kağıt ortamında tutulması yasal açıdan mümkün olmaya devam etse de denetim süreçlerinde hızlı erişim, süresi geçmiş muayenelerin takibi ve İBYS üzerinden Sağlık Bakanlığı bildirimleri dijital sistemi fiilen zorunlu kılmaktadır.

ReceteJet, işyeri hekimlerine özgü geliştirilmiş bir sağlık dosyası yazılımıdır. ISGJet güvenlik dosyasını (risk değerlendirme, KKD, eğitim, denetim kayıtları) dijital ortamda yönetirken, ReceteJet çalışan sağlık dosyasını ve muayene akışını aynı ekosistem içinde tamamlar. İki sistemin birlikte çalışması, hem İSG uzmanının hem de işyeri hekiminin denetim belgelerini tek noktadan erişilebilir kılmaktadır.

İSG sistemini yalnızca yasal eşiğe ulaşıldığında kurmak, başlangıçta mantıklı bir maliyet tasarrufu gibi görünebilir. Ancak gecikmeli kurulumun görünmez maliyetleri bu tasarrufu çoğunlukla aşar.

**Reaktif kurulumun tipik gizli maliyetleri:** - Geçmişe yönelik risk değerlendirmesi: Sistemli veri yoksa uzman daha uzun süre harcar, daha yüksek ücret alır - Geçmiş kazaların SGK bildirimi: Sonradan yapılan bildirimler gecikme faizi ve idari işlem yükü getirir - Eğitim kayıtlarının yeniden oluşturulması: Belgesi olmayan eğitimler yapılmamış sayılır - OSGB sözleşmesi: Acele karar, pazarlık gücünü düşürür

**Erken dijital kurulumun sağladığı avantajlar:** 1. Risk değerlendirmesi birikimli olarak güncellenir; eşiğe ulaşıldığında hazır belge dosyası vardır 2. Ramak kala bildirimleri ve denetim kayıtları sistematik olarak toplanır; iş kazası soruşturmasında kanıt boşluğu oluşmaz 3. OSGB'ye devredilen iş miktarı azalır; uzmanın bu bilgileri yeniden üretmesi gerekmez 4. Çalışan sayısı arttığında yükümlülük eşiğini sistem otomatik olarak izler

İSGJet, tehlike sınıfınıza ve güncel çalışan sayınıza göre hangi yükümlülüklerin aktif olduğunu gösteren bir kontrol paneli sunar. Eşiği beklemeden başlatılan dijital kayıt; hem içsel verimliliği artırır hem de olası bir denetimde eksik belge riskini sıfıra yaklaştırır.

Çalışan sayısının 750'yi aştığı büyük işletmelerde yükümlülükler nitelik olarak da değişmektedir. Bu bandda yalnızca yasal minimum süreleri sağlamak yetmez; aynı zamanda İSG kurulunun etkin işleyişi, yıllık çalışma planının denetlenmesi ve İSG-KATİP üzerinden yapılacak bildirimlerin doğruluğu sistemli bir yönetim altyapısı gerektirir.

750+ çalışanlı işletmelerde sıkça karşılaşılan sorunların başında birden fazla uzmanın koordinasyonundaki veri silolarıdır. Her uzman kendi dosyasını ayrı tuttuğunda, üst yönetim konsolide bir risk profili göremez. Bu durum özellikle çok tehlikeli sınıftaki fabrikalarda ciddi bir yönetim boşluğu yaratmaktadır.

Dijital İSG yazılımı bu noktada tek bir gerçek kaynağı (single source of truth) işlevi görür: tüm uzmanların aynı risk değerlendirmesi veritabanında çalışması, KKD dağıtım kayıtlarının merkezi tutulması ve eğitim takviminin tüm birimlere yayılması bu altyapı olmadan sürdürülemez hale gelir. İSG yıllık çalışma planı ve değerlendirme raporu hazırlanması yazımızda bu boyutu ayrıntılı ele aldık.

Yükümlülüklerinizi tek ekrandan takip etmeye hazırsanız, ISGJet'i ücretsiz deneyin ve tehlike sınıfınıza göre size özel kontrol listesini görün.

Tablolar ve hesaplamalar bir yana bırakıldığında, 6331'in mantığını tek cümleyle özetlemek mümkündür: tehlike arttıkça uzmanın işyerinde daha fazla zaman geçirmesi beklenir, küçük işletmeler OSGB üzerinden bu yükümlülüğü karşılayabilir, ancak hiçbir işyeri risk değerlendirmesi ve eğitim yükümlülüğünden muaf değildir.

**Pratik karar rehberi:** - 1-49 çalışan, az tehlikeli: İSG uzmanı ve işyeri hekimi henüz zorunlu değil, ancak risk değerlendirmesi, acil durum planı ve eğitim kayıtları zorunlu. Dijital sistem kurmak büyümeye hazırlık açısından değer taşır. - 1-49 çalışan, tehlikeli veya çok tehlikeli: İSG uzmanı ve işyeri hekimi zorunlu; OSGB ile çözülebilir. - 50-999 çalışan, az tehlikeli: İSG uzmanı ve işyeri hekimi zorunlu; OSGB veya bünyede. - 50-999 çalışan, tehlikeli veya çok tehlikeli: Zorunlu; aylık asgari süreler artmaktadır. - 1000+ çalışan: Bünyede tam zamanlı uzman zorunlu.

Sistemli bir İSG dosyası oluşturmak ve yasal eşik takibini otomatikleştirmek için ISGJet nedir? sayfamızdan başlayabilirsiniz.